တုိင္းရင္းေဒသ လူထုက်န္းမာေရး အေျခအေန ဆုိးရြား

VOA သတင္းမွ.........

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု ေဒသေတြမွာ က်န္းမာေရး ျပႆနာ အဆုိး၀ါးဆုံး ရင္ဆုိင္ေနရၿပီး အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြအၾကား ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္း ကမၻာမွာ အျမင့္မားဆုံး ေရာက္ေနတဲ့အေၾကာင္း နယ္စပ္အေျချပဳ လူထုက်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြက အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြ အမ်ားအျပား ကာကြယ္ ကုသႏုိင္တဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ ေသဆုံးေနၿပီး အဲဒီလို က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ပ်က္ကြက္တာဟာ လူသားဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္တာလို႔လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကုိသိန္းထုိက္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာရွိတဲ့ လူထုက်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြက လူဦးေရ ၂၇,၀၀၀ ေက်ာ္အေပၚ စစ္တမ္းေကာက္ယူၿပီး အေရွ႕ဘက္ျခမ္းေဒသ တုိင္းရင္းသား နယ္ေျမေတြျဖစ္တဲ့ ကရင္၊ ကယား၊ မြန္ စတဲ့ ေဒသေတြမွာ လူေတြက က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ခံစားေနရတဲ့အေၾကာင္း စစ္တမ္း ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

အစီရင္ခံစာအရ အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ၄၀% က အာဟာရ ခ်ဳိ႕တဲ့ေနၿပီး ကေလးေတြ ေသဆုံးရျခင္း အေၾကာင္းရင္းရဲ႕ ၆၀% က ကာကြယ္ ကုသလုိ႔ရတဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးေနတာလို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီေန႔ ထုိင္းႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခား သတင္းစာဆရာမ်ား အသင္းမွာ က်င္းပတဲ့ ဒီအစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္တဲ့ အခမ္းအနားမွာ ထုိင္း၊ ျမန္မာနယ္စပ္ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းက ဆရာမ ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ဒီအစီရင္ခံစာဟာ စစ္နဲ႔ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းက ျပည္သူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေနကို ထုတ္ေဖာ္ ျပသလုိက္တာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြက က်န္းမာေရး အေျခအေန ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ခံစားေနရၿပီး ကမၻာေပၚမွာ အဆုိး၀ါးဆုံး ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့အေၾကာင္း။” ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္ ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း ေဒသမွာ စစ္အစိုးရဘက္က က်န္းမာေရး အသုံးစရိတ္ ေလ်ာ့နည္းလာတာ၊ ပဋိပကၡေတြ ကာလ ၾကာေနတာနဲ႔ လူေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြေၾကာင့္ က်န္းမာေရး အဆင့္အတန္းေတြ နိမ့္က်ေနရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း ေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီး ၁၄ ေယာက္အနက္ တေယာက္ႏႈန္း ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ကူးစက္ခံရၿပီး ကမၻာေပၚမွာ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အျမင့္မားဆုံး အေျခအေနမွာ ရွိတဲ့အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ထုတ္ေဖာ္ပါတယ္။

ကာကြယ္ ကုသလို႔ ရႏုိင္တဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ လူေတြ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆုံး႐ႈံးေနရတာက လူသားဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းျဖစ္တယ္ ဆုိၿပီး ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ကုလသမဂၢက စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ အေရးတႀကီး ဖြဲ႕စည္းဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အေၾကာင္းလည္း အစီရင္ခံစာက ေတာင္းဆုိပါတယ္။

လာမယ့္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာေၾကာင့္ အရပ္သား အစုိးရတရပ္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့မယ္ဆုိရင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အေျခအေနေတြ ပုိၿပီးေတာ့ တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါသလားဆုိၿပီး သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ေမးခြန္းထုတ္မႈေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီးေရးရာ အဖြဲ႕က နန္းခ်မ္ေတာင္းက ဒီကိစၥကို အခုလုိ ေျဖပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း တုိင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ပဋိပကၡေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားမယ္ဆုိတဲ့ လကၡဏာေတြ မေတြ႕ရဘဲ စစ္အစိုးရက အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားတဲ့ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြကုိ နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ ဖိအားေတြ ေပးေနၿပီး အဲဒီေဒသေတြမွာ ထုိးစစ္ေတြဆင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ဆက္ရွိေနဦးမွာျဖစ္ၿပီး တုိင္းရင္းသားေတြအေပၚ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ကိစၥကလည္း တုိးတက္လာဦးမွာ မဟုတ္တဲ့အေၾကာင္း။” နန္းခ်မ္ေတာင္းက ေျဖၾကားသြားပါတယ္။

မၾကာေသးခင္တုန္းက ဗြီအိုေအ ျမန္မာပုိင္းက ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းရာမွာ ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္က တကယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး အစိုးရတရပ္ ေျပာင္းလဲလာမယ္ ဆုိရင္လည္း လူေတြရဲ႕ လူမႈဘ၀ ဖူလုံေရးကို ဦးစားေပးမယ့္ အစိုးရတရပ္ျဖစ္ဖို႔ လိုတဲ့အေၾကာင္း အခုလို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္လာမယ္၊ ပညာေရး ေကာင္းမြန္လာမယ္ ဆုိတာကေတာ့ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးက႑ တခုတည္း မဟုတ္ေတာ့ဘဲ အထူးသျဖင့္ က်မတုိ႔ လူထုေတြရဲ႕ လူမႈဘ၀ လုံၿခဳံေရးေပါ့၊ စားနပ္ရိကၡာ၊ ေရ၊ အိမ္သာ၊ ၿပီးေတာ့ လုိအပ္တဲ့ တျခားေသာ နည္းပညာပိုင္း ဆုိင္ရာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ပူးေပါင္း လႈပ္ရွားမႈေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနရွိမယ္၊ သူ႔ေဒသအလုိက္မွာ ရွိေနတဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြက ျဖစ္ေစ၊ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ျဖစ္ေစ၊ ကုိယ့္ေဒသရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး စနစ္ကို ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိမွသာလွ်င္ တုိးတက္ ေျပာင္းလဲမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း ေဒသေတြမွာ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ခုိင္းေစမႈနဲ႔ အဓမၼ ေျပာင္းေရႊ႕ခံရမႈေတြ ဆက္ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး အဓမၼ ေျပာင္းေရႊ႕ခံရတဲ့ မိသားစု ကေလးေတြမွာ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ၃ ဆျဖစ္ဖို႔ အလားအလာ ရွိတဲ့အျပင္ ၀မ္းေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အလားအလာလည္း ၆၀% ေက်ာ္ ပိုၿပီးရွိတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ အဓမၼ လုပ္အားေပး ခုိင္းေစခံရတဲ့ မိသားစုေတြမွာ တႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြရဲ႕ ေသဆုံးမႈႏႈန္းကလည္း ၂ ဆခြဲ ပိုၿပီး ျမင့္မားေနတဲ့အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။